Учиться дозволено и у врага.

Овидий

Тэст 8

Адзначце словы, у якіх пішацца літара о:

Адзначце словы, дзе прапушчана літара э:

Адзначце словы, у якіх пішацца літара ў (нескладовае):

Адзначце словы, у якіх пішацца апостраф:

Адзначце выпадкі, калі пры ўтварэнні адпаведнай формы назоўніка адбываецца чаргаванне зычных гукаў:

Адзначце словы, якія пішуцца з вялікай літары:

Адзначце словы, у якіх пішацца літара я:

Адзначце словы з падоўжанымі зычнымі:

Адзначце прыклады, у якіх выдзеленыя словы пішуцца асобна:

Адзначце словы з арфаграфічнымі памылкамі:

Адзначце словы, утвораныя нульсуфіксальным (бязафіксным) спосабам:

Адзначце назоўнікі мужчынскага роду:

Адзначце назоўнікі з канчаткам  ():

Адзначце сказы з памылковым ужываннем займеннікаў:

Адзначце, ад якіх прыметнікаў нельга ўтварыць ступені параўнання:

Адзначце словы, якія не з’яўляюцца лічэбнікамі:

Адзначце сказы, у якіх дапушчаны памылкі ў напісанні дзея­словаў:

Адзначце, якія з выдзеленых слоў з’яўляюцца дзеепрыслоўямі:

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску (пропускаў) трэба ўставіць часціцу ні:

Адзначце словазлучэнні са словамі, якія з не пішуцца разам:

Адзначце словы, у якіх пішацца літара а:

Адзначце сказы з лексічнымі памылкамі:

Адзначце радкі, дзе ўсе словы ў прамым значэнні з’яўляюцца сінонімамі:

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску працяжнік не патрэбны:

Адзначце сказы, у якіх выдзеленыя словы адасабляюцца і на месцы ўсіх пропускаў ставяцца коскі:

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску ставіцца двукроп’е:

Адзначце сказы, у якіх перад злучнікам і неабходна паставіць коску:

Адзначце, якой схеме адпавядае пастаноўка знакаў прыпынку
ў сказе:

Я прыехаў сюды працаваць, а не вылупліваць вочы на багамольных прыгажунь сурова асудзіў ён сябе што скажуць людзі пра начальніка будаўніцтва, які страляе вачыма па кожнай сустрэчнай (П. Броўка).

(1) Добра вядомы ў вучоным асяроддзі — асабліва славянскім, асабліва філалагічным! — паклоннік Слова як Бога-агню, прафесар, доктар філалагічных навук, аўтар больш як двух дзясяткаў кніг па мове і законах развіцця яе, а адначасова і беззаконні, што часам творыцца ў моўным агародзе намаганнямі няграматных заканадаўцаў-неспецыялістаў, Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі не спяшаўся абнародаваць свае літаратурныя творы. (2) Відаць адсюль і сціпласць ці нават асцярожнасць у жанравым вызначэнні таго, што стварыў: «эцюды», «абразкі». (3) Пагодзімся: і «эцюды», і «абразкі» — невялічкія, далікатна выхапленыя з жыццёвай плыні імгненныя карцінкі яе, якія аўтар умеў убачыць і паказаць чытачам, але і апавяданні ў самым сур’ёзным талкаванні гэтага саліднага празаічнага жанру.


Адзначце, да якога стылю адносіцца тэкст:

(1) Добра вядомы ў вучоным асяроддзі — асабліва славянскім, асабліва філалагічным! — паклоннік Слова як Бога-агню, прафесар, доктар філалагічных навук, аўтар больш як двух дзясяткаў кніг па мове і законах развіцця яе, а адначасова і беззаконні, што часам творыцца ў моўным агародзе намаганнямі няграматных заканадаўцаў-неспецыялістаў, Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі не спяшаўся абнародаваць свае літаратурныя творы. (2) Відаць адсюль і сціпласць ці нават асцярожнасць у жанравым вызначэнні таго, што стварыў: «эцюды», «абразкі». (3) Пагодзімся: і «эцюды», і «абразкі» — невялічкія, далікатна выхапленыя з жыццёвай плыні імгненныя карцінкі яе, якія аўтар умеў убачыць і паказаць чытачам, але і апавяданні ў самым сур’ёзным талкаванні гэтага саліднага празаічнага жанру.


Адзначце, якія словы з’яўляюцца антонімамі да выдзеленага ў тэксце дзеяслова:

(1) Добра вядомы ў вучоным асяроддзі — асабліва славянскім, асабліва філалагічным! — паклоннік Слова як Бога-агню, прафесар, доктар філалагічных навук, аўтар больш як двух дзясяткаў кніг па мове і законах развіцця яе, а адначасова і беззаконні, што часам творыцца ў моўным агародзе намаганнямі няграматных заканадаўцаў-неспецыялістаў, Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі не спяшаўся абнародаваць свае літаратурныя творы. (2) Відаць адсюль і сціпласць ці нават асцярожнасць у жанравым вызначэнні таго, што стварыў: «эцюды», «абразкі». (3) Пагодзімся: і «эцюды», і «абразкі» — невялічкія, далікатна выхапленыя з жыццёвай плыні імгненныя карцінкі яе, якія аўтар умеў убачыць і паказаць чытачам, але і апавяданні ў самым сур’ёзным талкаванні гэтага саліднага празаічнага жанру.


Выявіце ў тэксце слова, якое ў выяўленчым мастацтве абазначае ‘падрыхтоўчы накід для будучага твора’. Утварыце ад яго назоўнік са значэннямі: ‘невялікая дошка, на якую жывапісец прымацоўвае паперу, палатно’, ‘папка для захоўвання падрыхтоўчых накідаў’.

(1) Добра вядомы ў вучоным асяроддзі — асабліва славянскім, асабліва філалагічным! — паклоннік Слова як Бога-агню, прафесар, доктар філалагічных навук, аўтар больш як двух дзясяткаў кніг па мове і законах развіцця яе, а адначасова і беззаконні, што часам творыцца ў моўным агародзе намаганнямі няграматных заканадаўцаў-неспецыялістаў, Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі не спяшаўся абнародаваць свае літаратурныя творы. (2) Відаць адсюль і сціпласць ці нават асцярожнасць у жанравым вызначэнні таго, што стварыў: «эцюды», «абразкі». (3) Пагодзімся: і «эцюды», і «абразкі» — невялічкія, далікатна выхапленыя з жыццёвай плыні імгненныя карцінкі яе, якія аўтар умеў убачыць і паказаць чытачам, але і апавяданні ў самым сур’ёзным талкаванні гэтага саліднага празаічнага жанру.


Выпішыце з тэксту слова з прыстаўной галоснай літарай.

(1) Добра вядомы ў вучоным асяроддзі — асабліва славянскім, асабліва філалагічным! — паклоннік Слова як Бога-агню, прафесар, доктар філалагічных навук, аўтар больш як двух дзясяткаў кніг па мове і законах развіцця яе, а адначасова і беззаконні, што часам творыцца ў моўным агародзе намаганнямі няграматных заканадаўцаў-неспецыялістаў, Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі не спяшаўся абнародаваць свае літаратурныя творы. (2) Відаць адсюль і сціпласць ці нават асцярожнасць у жанравым вызначэнні таго, што стварыў: «эцюды», «абразкі». (3) Пагодзімся: і «эцюды», і «абразкі» — невялічкія, далікатна выхапленыя з жыццёвай плыні імгненныя карцінкі яе, якія аўтар умеў убачыць і паказаць чытачам, але і апавяданні ў самым сур’ёзным талкаванні гэтага саліднага празаічнага жанру.


Выпішыце з тэксту ў алфавітным парадку праз коску словы, у якіх усе зычныя гукі мяккія (словы, што паўтараюцца, запісваюцца адзін раз).

(1) Добра вядомы ў вучоным асяроддзі — асабліва славянскім, асабліва філалагічным! — паклоннік Слова як Бога-агню, прафесар, доктар філалагічных навук, аўтар больш як двух дзясяткаў кніг па мове і законах развіцця яе, а адначасова і беззаконні, што часам творыцца ў моўным агародзе намаганнямі няграматных заканадаўцаў-неспецыялістаў, Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі не спяшаўся абнародаваць свае літаратурныя творы. (2) Відаць адсюль і сціпласць ці нават асцярожнасць у жанравым вызначэнні таго, што стварыў: «эцюды», «абразкі». (3) Пагодзімся: і «эцюды», і «абразкі» — невялічкія, далікатна выхапленыя з жыццёвай плыні імгненныя карцінкі яе, якія аўтар умеў убачыць і паказаць чытачам, але і апавяданні ў самым сур’ёзным талкаванні гэтага саліднага празаічнага жанру.


Устанавіце нумар сказа, у якім не хапае знакаў прыпынку. Утварыце ад гэтай лічбы зборны лічэбнік і запішыце яго ў форме творнага склону.

(1) Добра вядомы ў вучоным асяроддзі — асабліва славянскім, асабліва філалагічным! — паклоннік Слова як Бога-агню, прафесар, доктар філалагічных навук, аўтар больш як двух дзясяткаў кніг па мове і законах развіцця яе, а адначасова і беззаконні, што часам творыцца ў моўным агародзе намаганнямі няграматных заканадаўцаў-неспецыялістаў, Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі не спяшаўся абнародаваць свае літаратурныя творы. (2) Відаць адсюль і сціпласць ці нават асцярожнасць у жанравым вызначэнні таго, што стварыў: «эцюды», «абразкі». (3) Пагодзімся: і «эцюды», і «абразкі» — невялічкія, далікатна выхапленыя з жыццёвай плыні імгненныя карцінкі яе, якія аўтар умеў убачыць і паказаць чытачам, але і апавяданні ў самым сур’ёзным талкаванні гэтага саліднага празаічнага жанру.


Да якой часціны мовы адносіцца першае як у 1-м сказе? Запішыце назву тэрміна ў пачатковай форме.

(1) Добра вядомы ў вучоным асяроддзі — асабліва славянскім, асабліва філалагічным! — паклоннік Слова як Бога-агню, прафесар, доктар філалагічных навук, аўтар больш як двух дзясяткаў кніг па мове і законах развіцця яе, а адначасова і беззаконні, што часам творыцца ў моўным агародзе намаганнямі няграматных заканадаўцаў-неспецыялістаў, Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі не спяшаўся абнародаваць свае літаратурныя творы. (2) Відаць адсюль і сціпласць ці нават асцярожнасць у жанравым вызначэнні таго, што стварыў: «эцюды», «абразкі». (3) Пагодзімся: і «эцюды», і «абразкі» — невялічкія, далікатна выхапленыя з жыццёвай плыні імгненныя карцінкі яе, якія аўтар умеў убачыць і паказаць чытачам, але і апавяданні ў самым сур’ёзным талкаванні гэтага саліднага празаічнага жанру.


Запішыце ў пачатковай форме назву спосабу ўтварэння слова беззаконне: прыставачны, беспрыставачны, суфіксальны, нульсуфіксальны, прыставачна-суфіксальны.

Суаднясіце фразеалагізмы з сінанімічнымі аднаслоўнымі ад­па­веднікамі. Адказ запішыце ў выглядзе спалучэння літар і лічбаў без прабелаў, захоўваючы алфавітную паслядоўнасць першага блока.

А. Хварэць на пана.

Б. Есці поедам.

В. Спяваць асанну.

Г.  Спаць у шапку.

Д. Глядзець у зубы.

1. Усхваляць.

2. Вылежвацца.

3. Цырымоніцца.

4. Дакараць.

5. Бяздзейнічаць.

Складзіце азначэнні, правільна злучыўшы элементы першага і другога блокаў. Адказ запішыце ў выглядзе спалучэння літар і лічбаў без прабелаў, захоўваючы алфавітную паслядоўнасць першага блока.

А. Літара.

Б. Гук.

В. Кіраванне.

Г.  Прымыканне.

Д. Дапасаванне.

1. Сінтаксічная сувязь, якая выражаецца ў тым, што адно слова патрабуе пасля сябе дапаўнення ў пэўным склоне.

2. Від сінтаксічнай сувязі, пры якой залежнае слова ставіцца ў тым жа родзе, ліку, склоне або асобе, што і галоўнае слова.

3. Найменшы членараздзельны элемент чалавечай мовы.

4. Пісьмовы знак азбукі.

5. Від сінтаксічнай сувязі слоў у сказе, якая заключаецца ў граматычнай залежнасці нязменных слоў.

У адным са сказаў дапушчана памылка ў спалучэнні дзейніка і выказніка. Запішыце выказнік у форме, якая б адпавядала нормам беларускай літаратурнай мовы:

1) Прыгожае пано вісела на суседняй сцяне.

2) Удзельнікаў сходу сустракала галоўны аграном СПК «Гервяты» Вольга Пятрова.

3) У тыя ночы, калі маці была побач, ласяня не палохаўся невядомых лясных зыкаў.

4) Тры старыя бярозы маўкліва стаялі пры дарозе.

5) Да групы студэнтаў падышоў малады аташэ.

Выпішыце слова, у якім адбываецца дзеканне:

1) (ды, дзі)ктатура пралетарыяту;

2) маладая гвар(ды, дзі)я;

3) у(ды, дзі)рванелы курган векавечны;

4) паспяховы (дэ, дзе)бют;

5) выключылі (ды, дзі)ктафон.