Кто в учениках не бывал, тот учителем не будет.

Боэций

Тэст 7

Адзначце словы, у якіх напісанне выдзеленых літар адпавядае вымаўленню:

Адзначце радкі, у якіх усе выдзеленыя літары абазначаюць націскныя гукі:

Укажыце словы, у якіх на месцы пропуску нельга пісаць літару а:

Адзначце словы, у якіх на месцы пропуску пішацца літара я:

Адзначце словы, у якіх на месцы пропуску пішацца апостраф:

Адзначце словы, у якіх на месцы пропуску пішацца літара у:

Адзначце словы, у якіх на месцы пропуску пішацца спалучэнне ео (эо):

Адзначце словазлучэнні са словамі, што пішуцца з вялікай літары:

Адзначце словы, у якіх няма прыстаўкі па-:

Адзначце пары слоў, якія з’яўляюцца паронімамі:

Адзначце словы, якія пішуцца праз злучок:

Адзначце назоўнікі з канчаткам  ():

Адзначце дзеясловы з суфіксамі -ава- (-ява-):

Адзначце прыметнікі з суфіксамі -ін- (-ын-):

Адзначце словазлучэнні з дзеепрыметнікамі, якія не адпавядаюць нормам сучаснай беларускай літаратурнай мовы:

Адзначце словазлучэнні з дзеепрыслоўямі, якія ўтвораны з парушэннем нормаў беларускай літаратурнай мовы:

Адзначце правільна напісаныя лічэбнікі:

Адначце сказы, у якіх на месцы пропуску (пропускаў) неабходна ўставіць часціцу ні:

Адзначце сказы, у якіх не з выдзеленымі словамі пішацца разам:

Адзначце сказы, дзе трэба паставіць працяжнік:

Адзначце сказы, дзе перад як коска не ставіцца:

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску (пропускаў) трэба паставіць коску (коскі):

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску ставіцца двукроп’е:

Адзначце сказы, у якіх не хапае знакаў прыпынку:

Адзначце сказы з простай мовай, у якіх няправільна пастаўлены знакі прыпынку:

Адзначце складаназалежныя сказы:

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску (пропускаў) трэба паставіць коску (коскі):

Адзначце сказы, дзе выдзеленыя акалічнасці адасабляюцца:

Адзначце сказы, дзе на месцы ўсіх пропускаў трэба паставіць коскі:

Адзначце сказы, у якіх маюцца пабочныя словы, што на пісьме павінны аддзяляцца коскамі:

(1) Стаяў той асабліва прыгожы дзень, якія бываюць звычайна ў канцы жніўня, калі даўно скончана жніво, звезена жыта ў гумны і над апусцелым полем дружна ўзлятаюць стайкі шпакоў — прадвеснікаў блізкае восені. (2) Зямля здаецца лёгкай, бязважкай, яна ўся дыхае цішай, спакоем. (3) Усё відаць як на далоні: і кожнае дрэва на шляху, і калодзежны жураў у дальней вёсцы, і зубчаты край лесу, і бялявы дымок далёка-далёка, дзе праходзіла чыгунка. (4) Нават бачыш, як трапечацца зжаўцелы ліст на бліжняй бярозе, як высока-высока ў небе ляціць невядома куды самотная павуцінка.


Вызначце і запішыце тып тэксту.

(1) Стаяў той асабліва прыгожы дзень, якія бываюць звычайна ў канцы жніўня, калі даўно скончана жніво, звезена жыта ў гумны і над апусцелым полем дружна ўзлятаюць стайкі шпакоў — прадвеснікаў блізкае восені. (2) Зямля здаецца лёгкай, бязважкай, яна ўся дыхае цішай, спакоем. (3) Усё відаць як на далоні: і кожнае дрэва на шляху, і калодзежны жураў у дальней вёсцы, і зубчаты край лесу, і бялявы дымок далёка-далёка, дзе праходзіла чыгунка. (4) Нават бачыш, як трапечацца зжаўцелы ліст на бліжняй бярозе, як высока-высока ў небе ляціць невядома куды самотная павуцінка.


Вызначце і запішыце від сувязі сказаў у тэксце.

(1) Стаяў той асабліва прыгожы дзень, якія бываюць звычайна ў канцы жніўня, калі даўно скончана жніво, звезена жыта ў гумны і над апусцелым полем дружна ўзлятаюць стайкі шпакоў — прадвеснікаў блізкае восені. (2) Зямля здаецца лёгкай, бязважкай, яна ўся дыхае цішай, спакоем. (3) Усё відаць як на далоні: і кожнае дрэва на шляху, і калодзежны жураў у дальней вёсцы, і зубчаты край лесу, і бялявы дымок далёка-далёка, дзе праходзіла чыгунка. (4) Нават бачыш, як трапечацца зжаўцелы ліст на бліжняй бярозе, як высока-высока ў небе ляціць невядома куды самотная павуцінка.


Выпішыце з тэксту фразеалагізм (без дзеяслова).

(1) Стаяў той асабліва прыгожы дзень, якія бываюць звычайна ў канцы жніўня, калі даўно скончана жніво, звезена жыта ў гумны і над апусцелым полем дружна ўзлятаюць стайкі шпакоў — прадвеснікаў блізкае восені. (2) Зямля здаецца лёгкай, бязважкай, яна ўся дыхае цішай, спакоем. (3) Усё відаць як на далоні: і кожнае дрэва на шляху, і калодзежны жураў у дальней вёсцы, і зубчаты край лесу, і бялявы дымок далёка-далёка, дзе праходзіла чыгунка. (4) Нават бачыш, як трапечацца зжаўцелы ліст на бліжняй бярозе, як высока-высока ў небе ляціць невядома куды самотная павуцінка.


Слова жураў, ужытае ў 3-м сказе, можа мець два значэнні. Як называюцца словы з такімі значэннямі? Запішыце назву тэрміна ў форме назоўнага склону множнага ліку.

(1) Стаяў той асабліва прыгожы дзень, якія бываюць звычайна ў канцы жніўня, калі даўно скончана жніво, звезена жыта ў гумны і над апусцелым полем дружна ўзлятаюць стайкі шпакоў — прадвеснікаў блізкае восені. (2) Зямля здаецца лёгкай, бязважкай, яна ўся дыхае цішай, спакоем. (3) Усё відаць як на далоні: і кожнае дрэва на шляху, і калодзежны жураў у дальней вёсцы, і зубчаты край лесу, і бялявы дымок далёка-далёка, дзе праходзіла чыгунка. (4) Нават бачыш, як трапечацца зжаўцелы ліст на бліжняй бярозе, як высока-высока ў небе ляціць невядома куды самотная павуцінка.


Выпішыце з тэксту прыметнік з суфіксам непаўнаты якасці.

(1) Стаяў той асабліва прыгожы дзень, якія бываюць звычайна ў канцы жніўня, калі даўно скончана жніво, звезена жыта ў гумны і над апусцелым полем дружна ўзлятаюць стайкі шпакоў — прадвеснікаў блізкае восені. (2) Зямля здаецца лёгкай, бязважкай, яна ўся дыхае цішай, спакоем. (3) Усё відаць як на далоні: і кожнае дрэва на шляху, і калодзежны жураў у дальней вёсцы, і зубчаты край лесу, і бялявы дымок далёка-далёка, дзе праходзіла чыгунка. (4) Нават бачыш, як трапечацца зжаўцелы ліст на бліжняй бярозе, як высока-высока ў небе ляціць невядома куды самотная павуцінка.


Вызначце тып памылкі, прапушчанай карэктарам. Запішыце тэрмін-прыметнік у форме жаночага роду назоўнага склону адзіночнага ліку.

(1) Стаяў той асабліва прыгожы дзень, якія бываюць звычайна ў канцы жніўня, калі даўно скончана жніво, звезена жыта ў гумны і над апусцелым полем дружна ўзлятаюць стайкі шпакоў — прадвеснікаў блізкае восені. (2) Зямля здаецца лёгкай, бязважкай, яна ўся дыхае цішай, спакоем. (3) Усё відаць як на далоні: і кожнае дрэва на шляху, і калодзежны жураў у дальней вёсцы, і зубчаты край лесу, і бялявы дымок далёка-далёка, дзе праходзіла чыгунка. (4) Нават бачыш, як трапечацца зжаўцелы ліст на бліжняй бярозе, як высока-высока ў небе ляціць невядома куды самотная павуцінка.


Знайдзіце ў тэксце слова, якое адпавядае значэнню ‘сумны, журботны’. Запішыце яго ў той жа форме, у якой яно пададзена ў тэксце.

(1) Стаяў той асабліва прыгожы дзень, якія бываюць звычайна ў канцы жніўня, калі даўно скончана жніво, звезена жыта ў гумны і над апусцелым полем дружна ўзлятаюць стайкі шпакоў — прадвеснікаў блізкае восені. (2) Зямля здаецца лёгкай, бязважкай, яна ўся дыхае цішай, спакоем. (3) Усё відаць як на далоні: і кожнае дрэва на шляху, і калодзежны жураў у дальней вёсцы, і зубчаты край лесу, і бялявы дымок далёка-далёка, дзе праходзіла чыгунка. (4) Нават бачыш, як трапечацца зжаўцелы ліст на бліжняй бярозе, як высока-высока ў небе ляціць невядома куды самотная павуцінка.


Запішыце выдзелены ў тэксце дзеяслоў у форме інфінітыва.

Дапоўніце словазлучэнне. Запішыце патрэбны назоўнік у родным склоне, каб атрымаўся фразеалагізм са значэннем ‘заняцца паэзіяй, стаць паэтам, пачаць пісаць вершы’.

Асядлаць _______________.

Знайдзіце словазлучэнне, у якім ёсць граматычная памылка, запішыце гэтае словазлучэнне правільна:

1) жартаваць з прыяцеля;

2) аддзякаваць брата;

3) клапаціцца аб ім;

4) бязлітасны да ворага;

5) выракацца свайго.